Can Thiệp Tim Mạch, Khi Nào Nên Dừng?

Nguyên tắc đầu tiên trong khoa học Y Khoa đó là không được làm hại thêm người bệnh! Chúng tôi làm càng nhiều sẽ càng gặp nhiều biến chứng. Nếu chúng ta biết nếu làm tỷ lệ thành công sẽ thấp hơn tỷ lệ biến cố có thể xảy ra, chắc chắn các bác sĩ không được "cố đấm ăn xôi"! Vấn đề đặt ra làm sao biết được thời điểm này. Dù có rất nhiều guideline hướng dẫn để quyết định tiếp tục hay dừng thủ thuật, nhưng trong thực tế, kinh nghiệm của người bác sĩ sẽ là yếu tố cuối cùng và cũng quan trọng nhất. Mỗi người bác sĩ đều có một kho kinh nghiệm trong cuộc đời hành nghề của mình để quyết định vẫn kiên trì hướng đi đã chọn hay dừng lại, đổi phương pháp khác.

Xin chia sẻ 3 ca bệnh với các đồng nghiệp và cả người ngoài ngành Y để hiểu cái nghề chữa bệnh của chúng tôi.

Ca đầu tiên là một em bé có lỗ thông trong tim rất lớn, không thể phát triển được như trẻ cùng trang lứa. Hơn 1 tuổi mà cân nặng chỉ hơn 8kg nên chúng tôi quyết định phải bít lỗ thông liên nhĩ này. Gây mê xong, khi đưa dụng cụ vào tim cháu xuất hiện ngay các loạn nhịp tim chậm. Tất cả phải tạm dừng để dùng thuốc kích nhịp tim. Băn khoăn lớn nhất của tôi là tiếp tục hay dừng lại? Tiếp tục sẽ đối mặt với nguy cơ biến chứng, dừng lại sẽ phải gửi bệnh nhân đi phẫu thuật với tuần hoàn ngoài cơ thể.

Sau thảo luận kỹ càng với cả ê kíp, chúng tôi đã tiếp tục và có được kết quả mong muốn.

Trường hợp thứ 2 là bệnh nhân lớn tuổi bị một đường rò mạch vành khổng lồ. Vì đường rò này đã 63 năm tồn tại nên quả tim của bà giãn lớn, 1 bệnh viện trung ương khác đã hẹn phẫu thuật cho bà. Nhưng với hy vọng có thể can thiệp được nên gia đình đã tìm đến tôi. Đúng là khó thật, sau gần 2 tiếng chúng tôi "dò dẫm" lái dây dẫn ngoằn ngoèo, thay rất nhiều dụng cụ nhưng không thể tới đích. Thử đi chiều ngược dòng cũng không thành công. Với lượng thuốc cản quang và liều tia sử dụng, nếu tiếp tục khả năng thành công rất ít (cho dù về lý thuyết vẫn có thể được) nhưng chúng tôi sẽ có thể gây hại cho người bệnh. Tôi đã quyết định dừng thủ thuật để xếp lịch mổ cho bệnh nhân sau vài ngày.

Trường hợp cuối cùng lại là quyết định sáng suốt của một bác sĩ người Singapore mà tôi chưa hề quen biết. Bệnh nhân nữ trẻ tuổi bị lỗ thông liên nhĩ cũng ảnh hưởng đến huyết động. Gia đình có điều kiện nên khi phát hiện ra bệnh đã sang Singapore điều trị. Thông thường những bệnh viện tư nhân nước bạn sẽ luôn welcome những trường hợp này, kinh tế y tế là chiến lược của quốc đảo ! Vậy nhưng sau khi khám bệnh, người bác sĩ Singapore đã có quyết định dừng lại đầy nhân văn. Ông đã khuyên bệnh nhân về Hà Nội tìm tôi để can thiệp. Một số tiền rất lớn đã được tiết kiệm vì ở Việt Nam, tại bệnh viện chúng tôi chi phí đã được bảo hiểm y tế bao phủ 80%. Hơn nữa kỷ niệm phải phẫu thuật, can thiệp ở "xứ người" sẽ không thể so sánh được với khi được đồng bào mình chữa trị, mở mắt ra là người thân, gia đình ở xung quanh! Xin cảm ơn người bác sĩ chưa quen biết và cũng cảm ơn sự tin tường của gia đình bệnh nhân đối với chúng tôi.

Để kết thúc tôi xin trích đăng nguyên văn một đoạn của lời thề Hippocrates. Thời đó chắc chưa có can thiệp hay phẫu thuật nên cách thức chữa bệnh chủ yếu là thực phẩm ăn uống. Vậy nên nguyên tắc "No Harm" là không đưa cho bệnh nhân những thức ăn gây hại cho họ. Nếu chiếu theo nguyên tắc này mấy ông hay mời tôi uống bia cần xem xét lại đấy

"I will use those dietary regimens which will benefit my patients according to my greatest ability and judgment, and I will do no harm or injustice to them."