Tĩnh Mạch Cảnh Và Cái Cà Vạt

Trong một thử nghiệm thú vị, các nhà nghiên cứu đã tuyển những người đàn ông một cách ngẫu nhiên và cho họ chụp MRI để đo lưu lượng máu trong động mạch cảnh và tĩnh mạch cảnh. Các tình nguyện viên được chia thành hai nhóm trước khi chụp MRI. Nhóm 1 đeo cà vạt còn Nhóm 2 không đeo cà vạt, đóng vai trò nhóm đối chứng.

Kết quả rất đáng chú ý. Chỉ sau 15 phút đeo cà vạt những người nhóm này đã bị giảm 7,5% lưu lượng máu lên não. Nhóm đối chứng không có thay đổi nào.

Điều gì đứng sau tác động bất ngờ này? Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng cà vạt làm tăng áp lực quanh cổ, gây chèn ép các tĩnh mạch cảnh. Sự chèn ép này khiến máu thoát ra khỏi hộp sọ qua các tĩnh mạch này ít hơn, làm tăng áp lực bên trong sọ (ICP). Áp lực tăng lên cũng khiến máu khó chảy vào não hơn - lưu lượng máu lên não giảm.

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng một đường cao tốc đông đúc có lối vào cho xe đi vào và lối ra cho xe đi ra. Nếu lối ra đột nhiên bị tắc, xe sẽ bắt đầu ùn ứ trên đường cao tốc. Tình trạng tắc nghẽn này khiến xe mới khó nhập vào đường cao tốc .

Thuật ngữ Jugular có nguồn gốc cổ xưa: trong tiếng Latinh (jugularis) liên quan đến ‘họng’ hay ‘cổ’, cuối cùng bắt nguồn từ gốc yeug-, nghĩa là ‘nối’ hay ‘ràng buộc’.

Ngoài ý nghĩa giải phẫu, jugular thường tượng trưng cho sự dễ tổn thương hoặc các điểm chí mạng trong cơ thể. Ví dụ, thành ngữ ‘go for the jugular’ chỉ việc nhắm vào điểm yếu chí tử.

Có ba tĩnh mạch cảnh nằm ở mỗi bên cổ của bạn:

~ Tĩnh mạch cảnh trong:

Các tĩnh mạch này thu nhận máu từ não, hộp sọ, bề mặt khuôn mặt và phần lớn vùng cổ. Các bác sĩ thường kiểm tra kích thước tĩnh mạch này vì chúng có thể cung cấp thông tin quan trọng về áp lực máu đi vào tim. Nghiệm pháp "phản hồi gan tĩnh mạch cổ" chính là ấn vùng gan để tăng lượng máu về tim, nếu tim bị suy không bơm máu đi được, lượng máu từ tĩnh mạch cảnh bị ứ lại khiến mạch cổ sẽ phình lên.

~ Tĩnh mạch cảnh ngoài:

Các tĩnh mạch này đảm nhiệm việc dẫn lưu máu từ da đầu và khuôn mặt bạn. Bạn có bao giờ để ý thấy chúng nổi lên khi bạn hát to không? Đó là do máu ứ đọng thêm từ áp lực trong lồng ngực của bạn.

~ Tĩnh mạch cảnh trước: Chúng "gom" lưu lượng máu từ phần trước cổ của bạn.

Các tĩnh mạch cảnh rất thiết yếu vì mặc dù não có kích thước khiêm tốn (chỉ nặng khoảng 1,3 kg) nhưng lại tiêu thụ một lượng đáng kể (khoảng 20%) lưu lượng máu của cơ thể bạn. Một khi lượng máu quan trọng này đã hoàn thành nhiệm vụ cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho não và mặt, nó sẽ cần phải quay trở lại tim một cách nhanh chóng qua các tĩnh mạch cảnh. Chỉ một cản trở của đầu ra là mọi thứ sẽ rối loạn lên ngay nên việc nhìn, sờ, gõ, nghe tĩnh mạch cảnh là một thăm khám lâm sàng quan trọng trong chuyên khoa tim mạch của các bác sĩ!

Quay lại một nghiên cứu khác cũng đã phát hiện cà vạt thắt quá chặt có thể làm tăng áp lực nội nhãn (IOP), vốn là một yếu tố nguy cơ của bệnh tăng nhãn áp (glaucoma). Một chiếc cà vạt chặt có thể làm sai lệch kết quả khám mắt cũng như giảm lượng máu lên não khiến ta cảm giác mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt!

Đây cũng chính là lý do bác sĩ không thích đeo cà vạt